0 Paylaşım 157 Okunma

Çocukta Obezite – Şişmanlık ve Yağlı Beslenme Neden Önemlidir

Çocukta obezite son yıllarda oldukça hassasiyet göstermemiz gereken bir konu başlığı olmuştur. Bir çok araştırmacı son zamanlarda; yağlanmanın ailesel modellerinin beslenme biçimi yapısındaki ailesel benzerlikler ile kısmen aracılık gösterdiğini sağlayan ebeveyn yağlanması, ebeveyn yağ alımı ve çocuktaki yağlanma ile yağ alımı arasında bağlantı olduğunu bildirmiştir. Diyet yapısında bulunan, kullanılabilirlik, erişilebilirlik ve çocuğun gıda seçimlerindeki maruz kalma etkileri dahil olmak üzere ebeveyn-çocuk benzerliğine katkıda bulunan faktörler aşağıda açıklanmıştır.

Çocukta Obezite Nedir?

çocukta obeziteFiziksel aktivite, besin alımı ve ailesel yatkınlık dahil çocuklardaki obeziteyi araştıran bir kaç uzunlamasına prospektif çalışmanın birinde Klesges ve meslektaşları 3 yaşındaki dönem boyunca veriler elde etmişlerdir. Bu faktörleri değiştirilebilir ve değiştirilemez olarak sınıflandırmışlar ve başlangıç vücut kitle endeksi (VKİ), cinsiyet ve obez ebeveynlerin sayısının büyük ölçüde değiştirilemez faktörlerinin VKİ değişimindeki varyansın %9’luk kısmında olduğunu bildirmişlerdir. Diyet alımı ve fiziksel aktivite ilave % 13 olarak gerçekleşmiştir. Yüksek düzeyde besinsel yağ, daha yüksek yağlanma ve daha çok kilo alımı ile ilişkili bulunmuştur. Klesges’in çalışması, enerji alımı ve harcamasının ölçümlerini içermesi için yapılan bir kaç prospektif çalışmadan biri olduğundan dolayı örnek bir çalışma olsa da, faktörleri değiştirilebilir çevresel faktörlere (beslenme biçimi ve fiziksel aktivite) ve değiştirilemez genetik faktörlere (obez ebeveynlerin sayısı) ayrıştırması kavramsal olarak sorunludur. Leibel’in 10, Klesgel ve meslektaşları tarafından yapılan makaledeki yorumunda belirttiği gibi, obezitenin genetik yatkınlığının, hem alımda hem de harcamada kalıtsal davranış yatkınlıkları ile ilişkili olabileceğini göstermektedir. Ebeveynler bu genetik yatkınlığı sağlamaktadır ama ayrıca bu yakınlıkların ifade edildiği ve ebeveynlerden hiçbirinin obez olmadığı ailelerden sistematik şekilde farklılık gösteren obez ailelerin olduğu yeme çevrelerinine ait kanıtlar da gösterilen çevreleri sağlamaktadırlar.

İnsanlar ve farelerdeki epidemiyolojik kanıtların yanı sıra deneysel çalışmalar da obezitenin gelişimi ve devamında farelerdeki enerjinin yüzdeliğini model almıştır. Yağ; yağ ve karbonhidrata enerji yoğunluğu açısından göreceli olduğundan dolayı, yüksek yağ içeren beslenme biçimleri genellikle toplam enerji bakımından daha yüksek, ve bir doygunluk belirtisi olarak hacim açısından daha düşüktür. Buna ek olarak yüksek yağlı gıdalar çok lezzetli gelebilir, bu da aşırı tüketime yol açabilir. Bir çok araştırmacı yağın protein veya karbonhidrattan daha az doyurucu olduğunu, ve yüksek yağlı bir yemekte enerji için yeterli alımı ayarlamasını daha az yaptıklarını ve bu nedenle de yüksek miktarlarda yağ alımı yaptıklarını bildirmiştir. Besinsel yağ ayrıca mideye giren karbonhidrat ya da proteinden daha etkili biçimde vücutta saklanır. Sonunda, insanlar yüksek miktarda yağ depolayabildikleri için, besinsel yağ oksidasyonu yağ alımı arttıkça artmaz, protein ve karbonhidrat için de bu geçerlidir. Yağ alımının kontrolü enerji alımı ve vücut ağırlığının düzenlenmesinde önemli olarak görünmektedir.

Çocukta Obezitenin Sebepleri

Obezitenin ilerlemesi için nedensel bir faktör olarak doğrudan çıkarıma ek olarak, besinsel yağ alımının yerini daha mikrobesin yoğunluklu, lifli, karbonhidrat içeren besinler alabilir. Amerika Birleşik Devletlerindeki yetişkinlerin ve çocukların beslenme biçimlerinde yağ alımı ve karbonhidrat negatif ilişkilidir, meyve ve sebze ile kompleks karbonhidrat bakımından yüksek olan beslenme biçimleri az yağ içerir ve bunun tam tersi de söz konusudur. Bu gözlemlenen ilişki; besinsel yağ alımını düşürecek mesajlara odaklanmak yerine; meyve, sebze, tam tahıllar ve düşük yağlı süt ürünlerinin alımını artırmayı vurgulayacak halk sağlığı mesajlarına yol açmıştır. Çocukların tercihleri ve alımlarındaki kısıtlamanın potansiyel olumsuz etkileri dolayısıyla, bu mesajlar çocukların çağdaş beslenme alışkanlıklarının yüksek yağ içeren beslenme biçimlerinde çocukların beslenme alışkanlıkları bakımından yetişkinlerinkine çok benzediği göz önüne alındığında kampanyalarda (örnek: günde beş adet kampanyası) çocukluk obezitesini önlemek için merkezi bir durumda olmalıdırlar. 10 yaşındaki Bogalusa örneğindeki bulgular, kompleks karbonhidratları vurgulamanın öneminin altını çizmektedir, çok düşük yağ alımı olan çocuklarda yüksek yağ alımı olan çocuklara oranla daha yüksek karbonhidrat alımı olduğu ancak çok düşük yağ alımı olanların yüksek şeker alımına sahip olduğu ancak kompleks karbonhidratlar almadığı görülmüştür. Meyve ve sebze tüketimi gruplar arasında farklılık göstermemiştir ve eşit oranda düşüktür.

Güncel beslenme önerileri  yağ alımını azaltmayı ve kompleks karbonhidrat ve sebze ve meyve de dahil olmak üzere lif içeren gıdaların tüketimini arttırmayı savunmaktadır.

1990 ve 1991’deki verilere göre, 6 ila 19 yaşları arasındakilerin yalnızca %15’inin Amerikan Pediatri Rehberliği Akademisi ile tutarlı olarak önerilen yağdan %30 enerji alımını uyguladıkları görülmektedir. Çocukların yaklaşık % 15’inin beslenme biçiminde enerjinin %40’ı yağdan gelmektedir.  Ayrıca, çocukların meyve ve sebze tüketimi de mevcut önerilerin altındadır. 1979 yılında beşinci sınıfa giden çocuklar üzerinde yapılan bir çalışmada çocukların % 40 çalışma yapılan günlerde hiç sebze yememiş, ve % 36’sı en az dört farklı çeşit abur cubur yemiştir. 1989 ila 1991 yılları arasında Bireysel olarak yapılan Gıda Alımlarının Devam Eden Anketi beş çocuk ya da ergenden yalnızca birinin her gün beş ya da daha fazla porsiyon meyve ya da sebze yediğini ve sebzelerin % 25’inin patates kızartması olduğunu ortaya koymuştur. Çocuklar neden yağ ve şeker olan gıdaları çok tüketir ancak sebze ve meyveleri az tüketir? Çocukların gıda tercihlerini ve gıda alımını etkileyen faktörlere bir göz atmak bazı sorulara cevaplar verebilir. Çocukta obezite tedavisi ve çocukta obezite psikolojisi hakkında daha fazla bilgi almak isterseniz aşağıdan yorum olarak bize iletebilirsiniz!

İlginizi çekebilir

Pedagog Nedir? Pedagog Neden Önemlidir?
Pedagog Desteği
0 paylaşım762 okunma

Pedagog Nedir? Pedagog Neden Önemlidir?

Dr. Bora Küçükyazıcı - Şub 21, 2017

Pedagog nedir konusunu açıklamadan önce şunu belirtmeliyiz ki pedagoji terimi bize yabancı gelse de, uygulamamızın gücü pedagojik temel denilen bir terimle de desteklenmektedir.…

Masal Dinlemek Çocukta Neden Önemlidir?
Çocuk Gelişimi
0 paylaşım185 okunma

Masal Dinlemek Çocukta Neden Önemlidir?

Dr. Bora Küçükyazıcı - Şub 21, 2017

Masal dinlemek ve çocuğa masal anlatmak çocuğun gelişimi açısından çok önemlidir. Ebeveynler bu günlerde çocuklarına sesli şekilde hikaye okumaktansa, çocukların yataklarında kalıp sevdikleri…

Çocukta Kıskançlık
Çocuk Gelişimi
0 paylaşım285 okunma

Çocukta Kıskançlık

Dr. Bora Küçükyazıcı - Şub 21, 2017

Çocukta kıskançlık aynen yetişkinlerdeki gibi hissedebilir ve bu çoğunlukla kendileri ve aile bireyleri için acı verici olabilir. Ebeveynlerin ilk tepkisi kızmak ya da…

Yorum yap

Your email address will not be published.

Bu kategoriden daha fazla haber