0 Paylaşım 14 Okunma

Çocuk Beslenmesinde Anne Baba Etkisi

Çocuk beslenmesinde anne baba etkisi yadsınamaz derecede önemlidir. Anne baba çocuğun yetişme sürecinde doğru ve doğal besinler ile hassas dönem olan gelişme sürecini en iyi sonuçla atlatabilir.

Çocuk beslenmesinde anne baba etkisi: Obezite & genetik ve çevresel etkiler

Obezite hem genetik hem de çevresel faktörlerden etkilenen karmaşık bir durumdur. Yetişkinler için Vücut Kitle İndeksi (VKİ) ≥30 kg/m2, iken aşırı kilo 25–29.9 kg/m2 olarak belirtilmektedir. Çocuklar için aşırı kilo ve obezite, büyüme şemaları ve ayarlanan BMI kesme noktaları ile tanımlanır. Şu anda Avrupa’da, beş çocuktan biri aşırı kilolu veya obezdir.1 Bu çocuklarda, kalp hastalığı ve diyabet gibi kronik hastalıklara yakalanma riski daha fazladır.

çocuk beslenmesinde anne baba etkisiGenler aşırı kilolu olmayı tanımlar ve diyet ve fiziksel aktivite bu eğilimin ne denli gerçekli haline geldiğini belirler. Buna ek olarak, davranışlar çevreden de etkilenmektedir. Geçmiş araştırmalar kadınların hamilelik esnasındaki beslenmelerini ve obezite riski ile ilgili olan yeme uygulamaları arasındaki farklılıkları analiz etmiştir. Çocuklarda obeziteyi önlemek için çevresel müdahaleler de çoğunlukla okullarda uygulamaya konmuştur.

Yeni araştırmalar genç çocukların beslenmesine ve bakıcıların evde çocukların gıda tercihlerini sonradan enerji alımına dönüştürecek şekilde dolaylı ya da doğrudan nasıl etkileyebildiğine ışık tutmaktadır.  Odağın yaş aralığı çocuklar ilkokula gidene kadar tanışmakta olduğu katı gıda zamanından itibaren alınmıştır. (beş ya da altı). Araştırmacılar çocukların bu yaştaki gıda tercihlerinin obezite riski ile ilişkili olduğunu varsaymaktadırlar. Yeme alışkanlıkları çocuğun hayat boyu yeme davranışlarıyla gelişir. Ebeveynler çocukların gıda seçimlerini etkilerler, çünkü bu yaştaki çocukların tüm eylemleri üzerinde kontrole sahiptirler. Çocuklar okula başladıktan sonra, çoğu gıda tercihleri zaten şekillenmiş durumdadır, bu yüzden davranış değişikliği zorlaşmış olur. Ebeveynlerin olumlu etkileri, çocuklardaki sağlıklı yaşam davranışlarının kurulması için hayati önem taşımaktadır.

Çocuk beslenmesinde anne baba etkisi: Bebeklikte tercihler

Bebeklerin belirli tat kaliteleri ve diğer tatları sevmemeleri hakkında doğuştan gelen tercihleri vardır. Bebekler tatlı şeyleri tercih ederler ve belli sebzeler gibi keskin tadı olan gıdaları reddederler. Bu keskin ve acı tatlar, yararlı bir evrimsel tepki olarak zehirli olabilen gıdaları işaret etiği için bebekler bunları tercih etmezler. .

Yeni gıdaları deneme isteksizliğine neofobi denir.3 Bebeklerin bu altı aylıkken neofobi minimum olarak belirlenmektedir, bu nedenle bu yaşlardaki bebekler yeni gıdaları denemekte biraz daha istekli olabilirler.4 Gıdalar için sık sık reddedilen bir kategori de sebzelerdir, evrensel olarak sevilmeyen bu kategoride ne yazık ki yenilmeyen sağlıklı besinler bulunmaktadır. Anne babalar için bu durum oldukça zorludur, ve çeşitli yollarla yanıt verirler. Bazıları çocuklarını sakinleştirmek için ne isterlerse verirler. Bazı ebeveynler yüksek besin değeri olan gıdalar ve meyveler için baskı yaparlar ve lezzetli gıdaları kısıtlarlar, veya hiç birşey yapmazlar. Son zamanlarda yapılan araştırmalar küçük çocukların en iyi şekilde ve yetişkinlikte de sürecek sağlıklı beslenme alışkanlıklarına cevap verebilecek gıdalar için ebeveynlerin teşvikte bulunmaları gerektiğini göstermektedir. .

Modelleme

Çocuklar küçük yaştan itibaren etrafındaki herkesi rol model olarak seçerler. Bu nedenle çocukların ebeveynleri ile aynı beslenme alışkanlıklarını seçmeleri muhtemeldir. Ebeveynler çocukların bu zamanlarında büyük bir etkiye sahip olduklarından dolayı, onlar için iyi örnek teşkil etmeleri önemlidir.

Çevre daha azı ve zayıf modelleme için kısmen sorumlu olabilir.  İnsanlar ev dışında sıklıkla yemek yemeyi seçmektedirler, bu da zayıf gıda seçimlerinin modellenmiş olduğu anlamına gelebilir. Aynı şekilde evde daha az yenen aile yemekleri, sağlıklı yeme alışkanlıklarının bir modelini sunmak için ebeveynlere bir fırsat verir. . Çocukların alışkın olmadıkları gıdaları başkalarının yediklerini gördüklerinde deneme ihtimalleri daha yüksektir. Buna ek olarak, ebeveynler çocukların yemeklerinden bir lokma alarak hoşlarına gittiğini gösterirlerse, çocukların yemeği deneme olasılıkları daha yüksek olur.

Modellemenin tüketimi artırabildiği iki ana yol vardır: gözlem davranışları doğrudan değiştirebilir veya tüketim olasılığını artırabilir ve dolayısıyla artan tat maruziyeti yoluyla sevme olasılığını da artırabilir.8 Her iki şekilde de, bilim insanları ebeveynlerin aktif ve olumlu rol modeller olmasını önermektedir. Bu, çeşitli sayıdaki gıdaları yemek ve düzenli olarak meyve ve sebze tüketmek anlamına gelmektedir. Buna ek olarak ebeveynler çocuklarına filmler, kitaplar ya da bahçe işleri ile sebze ve meyveleri sevdirebilirler.

Ebeveynler başka ne yapabilir?

Çocukları sağlıklı yeme alışkanlıklarına adapte olmaları için yetiştirmek göz korkutucu olabilir, ancak böyle olmak zorunda da değildir. En önemlisi, ebeveynler çocukların erken yaşlarında onlara çeşitli gıdaları tanıtmalıdırlar. Çocuklar genelde yeni gıdaları reddederler. Başlangıçta bu zor bir durum olabilir. Bu durumda yeni gıdalarla tanışmak, çocuğun yaşına, gıdanın değişikliğine ve çocuğun asıl yeme alışkanlıklarına göre değişiklik gösterebilir.

Özellikle meyve ve sebzelerin tabaktaki görünüşü çocukların bu gıdaları deneme olasılığını da etkiler. Yapılan bir çalışma, kayık tabakta sunulan meyvenin, normal bir tabakta sunulana oranla çocuklar tarafından daha çok yenildiğini göstermektedir.

Sonuç olarak ebeveynler yemek saatlerinde çocuklarına zorlama yapmadan her gıdadan yemelerini sağlamalıdırlar.

Ebeveynler aşağıdaki adımları uygulayarak çocukların beslenme alışkanlıklarını olumlu şekilde etkileyebilirler.

Çocuk Beslenmesinde Dikkat Edilmesi Gerekenler

  • Meyve ve sebzelerden bolca yiyerek rol model olun.
  • Çocuğunuz katı gıdalara başladığı zaman meyve ve sebze gibi besleyici gıdalardan oluşan beslenme biçimleri sağlayın
  • Yemek saatlerini programlayın ve bir aile olarak yemek yiyin.
  • Arada bir yeni gıdalar sunun.
  • Çocukların ne zaman aç ne zaman tok olduklarını kendilerinin anlamasına izin verin.
  • Çocuklarınız sebze ve meyve yediklerinde veya yeni gıdalar denediklerinde onlara çıkartma gibi ödüller verin.
  • Meyve ve sebze yemeleri için çocuklarınızı teşvik edin ancak baskı yapmayın
  • Büyük porsiyonlarda sebze sunun ya da ana yemek olarak meyve verin.
  • Meyve ve sebzelerin tabaktaki görünümünü ya da pişme yöntemini değiştirerek çocuklar için cazip hale getirin.

Çocuk beslenmesinde anne baba etkisi makaleden de anlaşılacağı üzere çok önemlidir.

İlginizi çekebilir

Pedagog Nedir? Pedagog Neden Önemlidir?
Pedagog Desteği
0 paylaşım49 okunma

Pedagog Nedir? Pedagog Neden Önemlidir?

Dr. Bora Küçükyazıcı - Şub 21, 2017

Pedagog nedir konusunu açıklamadan önce şunu belirtmeliyiz ki pedagoji terimi bize yabancı gelse de, uygulamamızın gücü pedagojik temel denilen bir terimle de desteklenmektedir.…

Masal Dinlemek Çocukta Neden Önemlidir?
Çocuk Gelişimi
0 paylaşım21 okunma

Masal Dinlemek Çocukta Neden Önemlidir?

Dr. Bora Küçükyazıcı - Şub 21, 2017

Masal dinlemek ve çocuğa masal anlatmak çocuğun gelişimi açısından çok önemlidir. Ebeveynler bu günlerde çocuklarına sesli şekilde hikaye okumaktansa, çocukların yataklarında kalıp sevdikleri…

Çocukta Kıskançlık
Çocuk Gelişimi
0 paylaşım19 okunma

Çocukta Kıskançlık

Dr. Bora Küçükyazıcı - Şub 21, 2017

Çocukta kıskançlık aynen yetişkinlerdeki gibi hissedebilir ve bu çoğunlukla kendileri ve aile bireyleri için acı verici olabilir. Ebeveynlerin ilk tepkisi kızmak ya da…

Yorum yap

Your email address will not be published.

Bu kategoriden daha fazla haber